Een RUP is geen document, het is een onderhandeling

De voorbije maanden begeleidde ik verschillende trajecten rond ruimtelijke uitvoeringsplannen, verordeningen en de toepassing van beleidskaders binnen de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening. Wat me telkens opvalt: het opstellen van het plan zelf is zelden het moeilijkste stuk.

Het echte werk zit voor en na het ontwerp

Voor het ontwerp: scherp krijgen wat een bestuur eigenlijk wil bereiken, en of het gekozen instrument daarvoor het juiste is. Niet elk probleem vraagt om een RUP. Soms volstaat een verordening, soms is een beleidskader met een goede motivering sneller en robuuster, soms is het antwoord dat er helemaal geen plan nodig is maar wel een duidelijke lijn in de vergunningverlening.

Na het ontwerp: de vertaling naar wie er iets van merkt. Een eigenaar wiens perceel van bouwzone naar open ruimte schuift, een ontwikkelaar met een lopend dossier, een buurt die de dichtheid ziet stijgen. Die gesprekken bepalen of het plan overeind blijft, niet de kwaliteit van de kaartlagen.

Beleidskaders toepassen is iets anders dan ze citeren

Vlaamse en provinciale beleidskaders geven richting, maar ze beslissen niet in jouw plaats. De vraag is altijd hoe je een algemeen principe zoals kernversterking of het vrijwaren van open ruimte vertaalt naar dit perceel, in deze gemeente, met deze eigendomsstructuur en deze budgettaire realiteit. Wie dat overslaat, krijgt een plan dat juridisch klopt maar in de praktijk niets stuurt.

Mijn rol daarin is meestal dubbel: de procedure bewaken zodat er geen tijd verloren gaat, en tegelijk de vertaalslag maken die het dossier begrijpelijk houdt voor een college, een raad en de mensen aan de andere kant van de tafel.

Wat ik meeneem

Een goed traject herken je aan het aantal keer dat je vroeg in het proces nee hebt durven zeggen. Elk scenario dat je op tijd afvoert, is een jaar dat je later niet verliest aan een plan dat toch niet vergunbaar of niet betaalbaar bleek.